7/5/52

การเตรียมตัวตกปลาสำหรับนักตกปลาเบื้องต้น

การเตรียมตัวตกปลาสำหรับนักตกปลาเบื้องต้น

คำกล่าวที่ว่า เริ่มต้นดีมีชัยไปกว่าครึ่งนั้นเป็นเรื่องถูกต้อง คล้ายกับการทำงานที่มีแผน มีการเตรียมพร้อม การเตรียมพร้อม หรือ เตรียมตัวในการออกตกปลาต้อง ยึดหลัก 3 M คือ
1.Money
2.Material
3.Mentality

Money
เงินค่าใช้จ่ายในการเช่าเรือ เช่าที่พัก ซื้ออาหาร ค่าเหยื่อ ค่าน้ำแข็ง เครื่องดื่ม ค่าอาหารการกิน ค่าเดินทาง เป็นต้น

Material
วัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็นต้องใช้เป็นเครื่องมือในการตกปลาควรเตรียมให้พร้อม ไม่ควรอย่างยิ่งที่จะไปหยิบยืมผู้อื่น เพราะจะกลายเป็นบุคคลที่ไม่พึงปรารถนาของเพื่อนร่วมทีม เว้นแต่อุปกรณ์บางอย่างที่ใช้ร่วมกัน
อุปกรณ์แยกออกเป็น 2 ประเภทคือ
1. อุปกรณ์นอกกล่อง
2. อุปกรณ์ในกล่อง

อุปกรณ์นอกกล่อง เช่น

1.คันเบ็ด (Rod)
2.รอก (Reel)
3. เข็ดขัดสู้ปลา (Fighting หรือ Rod belt หรือ Gimbal belt หรือ Waist belt)
4.ตะขอเกี่ยวปลา หรือสวิง (Gaft and Hand net)
5.ไม้ตีหัวปลา (Fish bat)
6.เชือกล่ามรอก (Reel holder or Safety line)
7.กระบอกพักคันเบ็ด (Rod holder) กรณีไม่มีในเรือ
8.ถังแช่น้ำแข็งสำหรับแช่ปลาและเหยื่อ (Ice box)
9.ชูชีพ (Life vest)
10.เครื่องนำวิถี (Global Positioning Syster :GPS) และเครื่องหาแหล่งปลา
(Sounder or Echo-sounder) ถ้ามี
11.อุปกรณ์ในการดำรงชีพ เช่นอาหารการกิจ เครื่องดีม ยา ฯลฯ

อุปกรณ์ในกล่อง
กล่องอุปกรณ์ควรเป็นกล่องมีคุณภาพกันน้ำสาดเข้าได้จะได้ไม่ต้องมานั่งล้างอุปกรณ์ทั้งหมดให้เสียเวลาภายหลัง

1.อุปกรณ์ประกอบสาย ได้แก่ สายเบ็ดขนาดต่างๆ ตามความจำเป็น ตะกั่ว ลูกหมุน
ลูกปัด คลิป ปลอกรัดสาย ลีดเดอร์ ลวด สายยาง ชุดประกอบสายที่ทำสำเร็จจาก
บ้าน ตัวเบ็ดขนาดต่างๆ
2.เครื่องมือประกอบสาย ได้แก่ คีมคีบ คีมตัด กรรไกรตัดสายเอ็น
3.เหยื่อปลอมชนิดต่างๆ (Lure) เช่น ปลั๊ก เจ็ต เหยื่อปลาหมึก เบ็ดชักโง้ง
4.มีดสำหรับแล่เหยื่อ (Knife)
5.ทุ่นลอย (Floats) อาจเป็นลูกโป่งหรือโฟม
6.ที่ปลด เบ็ด (Disgorger)
7.หินลับมีด (Sharpener stone)
8.ไขควง, ประแจ (Screw driver and Wrench)
9. ลูกหมุน ช่วยป้องกันสายพันเกลียว
10. คลิปต่างๆ
11. ลูกปัด สำหรับช่วยไม่ให้ตะกั่วกระแทกปลายไกด์ ช่วยไม่ให้ตะกั่ว
กระแทกลูกหมุน หรือช่วยป้องไม่ให้สายพันเกลียว
12. ไลน์สต๊อปเปอร์ สำหรับตกโดยการใช้ทุ่น
13. มีดหรือกรรไกรไว้ตัดสาย
14. คีมสำหรับปลดปลา
15. เหยื่อปลอมต่างๆ ถ้าชอบตกแบบตีเหยื่อปลอม เช่น เหยื่อยาง เหยื่อ
สปิน เหยื่อสปินเบท เหยื่อสปูน เหยื่อยางที่เป็นสัตว์ต่าง ป๊อปเปอร์ แม็ปส์ ฯลฯ

Mentality
การเตรียมพร้อมทางจิตใจ มีคำกล่าวว่า จิตใจที่สบายอยู่ในร่างกายที่สมบูรณ์ จึงควรเตรียมร่างกายให้อยู่ในสภาพที่พร้อมโดยก่อนการเดินทาง

วัสดุอุปกรณ์

วัสดุอุปกรณ์

แบ่งออกเป็น 3กลุ่มหลักคือ
1.คันเบ็ด
2.รอก
3.เหยื่อ

คันเบ็ด

อุปกรณ์ตกปลาที่ทำงานเสมือนคานดีดีคานงัดเป็นตัวที่ใช้ในการตวัดเบ็ด (Set hook) ใช้เป็นตัวส่งเหยื่อให้ไปสู่จุดหมายตามต้องการและเป็นตัวยึดรอกในการเก็บสายเบ็ด การพัฒนาคันเบ็ดก็มีเรื่อยมาส่วนใหญ่เน้นความสวยงามมากกว่าการใช้งาน การพัฒนาเริ่มเด่น ชัดคือในปี ค.ศ. 1982 กลุ่มนักตกปลาแบส (bass) ได้พัฒนาคันเบ็ดให้เหมาะสมกับการใช้งานตามประเภทต่างๆคือเน้นประโยชน์ในการใช้สอยมากขึ้นความสวยงามเป็นปัจจัยรอง

จากบันทึกการสร้างคันเบ็ดในอเมริกา ใน ค.ศ. 1880 คันเบ็ดคันแรกทำด้วยไม้ยาว 8 ฟุต 3 นิ้ว สร้างโดย Mr.Jame Henshall เป็นคันแบบเบทคาสติ้ง (bait casting) ออกแบบมาใช้กับเหยื่อปลาเป็น (live bait) ซึ่งเป็นด้ามต้นแบบของคันประเภทนี้ ปี ค.ศ. 1885 Mr. Jame Clark ได้สร้างคัน 6 ฟุต ทำจากไม้ไผ่เป็นคันที่สั้นกว่าคันของ Henshall แต่คันของ Clark มีด้ามตรง ยาว ใช้จับได้ทั้งสองมือ (two - handed handle) มีไก (trigger) สำหรับเกี่ยวนิ้ว คันเบ็ดรุ่นใหม่ที่เกิดขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1977 เมื่อ Dave Gliebe ใช้เทคนิค Flipping คือคันที่สามารถหกตัวคันลงในด้ามได้ส่วนหนึ่ง คันของ Gliebe ถูกใช้กันอย่างกว้างขวางมากในเวลาต่อมา บริษัทที่ผลิตคันFlipping เป็นบริษัทแรกคือ บริษัท-เฟนวิค (fenwick)

ปัจจุบันคันเบ็ดที่สร้างมาเฉพาะกับการใช้งานได้แก่ พวกคันเบทคาสติ้งเกือบทั้ง หมดยาวประมาณ 5 ฟุตครึ่ง หรือมากกว่าและมีลักษณะด้ามตรงมากกว่าแบบเดิมที่เป็นแบบด้ามปืนแต่ยังคงรักษาไกเกี่ยว (trigger) ไว้การทำด้ามตรงทำให้การใช้งานใช้ได้ง่ายขึ้น บังคับทิศทางการเหวี่ยงเหยื่อง่ายกว่าแบบด้ามปืน นักตกปลายชายฝั่งจะใช้คันเบ็ดที่มีน้ำหนักเบา ด้ามตรง ด้ามเป็นแบบจับสองมือเพื่อการเหวี่ยงเยื่อได้ไกลแบบคันเซิร์ฟ (surf rod) แต่บางที เรียกว่าคันป๊อปปิ้ง (popping) เพราะใช้ไม้ก็อกขนาดใหญ่ (popping cork) เป็นวัสดุที่ใช้ทำด้ามคันเบ็ด
พื้นฐานของคันเบ็ดจะถูกออกแบบให้ช่วยในการเหวี่ยงเหยื่อการตวัดคัน และสู้กับปลา เป็นสำคัญ คันเบ็ดคันเดียวไม่สามารถใช้กับการตกปลาทุกประเภท และทุกชนิดของงานได้ ฉะนั้นคันเบ็ดจึงมีความแตกต่างหลากหลายให้เลือกใช้

รอก

อุปกรณ์พื้นฐานที่มักจะสร้างปัญหาให้กับนักตกปลาอย่างมากก็คือ รอก ทั้งนี้เพราะรอกเป็นอุปกรณ์ชนิดเดียวที่มีกลไกภายในสลับซับซ้อน รอกมีหน้าที่หลักคือ เป็นที่เก็บสายเบ็ดที่ยาวเกินกว่าที่นำมากองไว้กับพื้น นอกนั้นก็เป็นเพียงหน้าที่รองเช่น การปล่อยสายให้เร็วหรือช้า(ระบบเบรก) ระบบเสียงเตือนเมื่อสายถูกลากออกไป ฯลฯ ด้านการตลาด จะเห็นได้ว่ารอกมีภาวการณ์การแข่งขันสูงที่สุดในบรรดาอุปกรณ์ตกปลา เพราะมีกลไกเชิงกลศาสตร์(Mechanic) สลับซับซ้อน ง่ายต่อการวางกลเม็ดในการโฆษณาชวนเชื่อ และโฆษณามีผลต่อผู้บริโภคอย่างมาก ผู้ซื้อจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเรียนรู้

เหยื่อ

เหยื่อโดยทั่วไปมีทั้งเหยื่อจริงและเหยื่อปลอม แต่เหยื่อที่ได้รับความนิยมและใช้เป็นเหยื่อในเกมส์กีฬาตกปลาส่วนใหญ่ คือ เหยื่อประเภทเหยื่อปลอม ซึ่งเหยื่อปลอมแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลักๆคือ

1. การเลียนแบบปลาเล็กที่บาดเจ็บหรือกำลังจะตาย (Dying Minnow)

เป็นการเลียนแบบปลาที่บาดเจ็บหรือกำลังใกล้จะตายได้ การหวังผลของเหยื่อประเภทนี้จะใช้ล่อปลานักล่าในตระกูลปลากะพง, ปลาม้า, ปลาจวด, ปลาช่อน, ปลาชะโด รวมทั้งปลาในตระกูล Catfish เช่น ปลากดชนิดต่างๆ อีกทั้งปลานักล่าอื่นๆหลายชนิด

2. การเลียนแบบปลาที่ตกใจและวิ่งหนีก่อให้เกิดการสั่นสะเทือน (Jolting)

ในกรณีที่ผิวน้ำเป็นระลอกคลื่นมากเกินไป น้ำมีสีขุ่น การสั่นสะเทือนของเหยื่อเป็นวิธีที่จะล่อปลานักล่าให้ออกมาหาเหยื่อได้ การสั่นสะเทือนของเหยื่อปลอม จะทำให้เกิดเสียงสะท้อนใต้น้ำให้ได้ยินไปถึงประสาทสัมผัสของปลานักล่าได้อย่างมากมีระยะไม่เกิน 75 ฟุต ตัวกำเนิดเสียงในตัวเหยื่อจะมีแรงกระทบกระแทกในขณะที่อยู่ใต้น้ำจนปลานักล่าที่อยู่ในรัศมีใกล้เคียงก็จะรับรู้ถึงการสั่น สะเทือนหรือแม้จะอยู่ในระยะไกลๆ วิธีนี้ใช้ได้ดีกับปลานักล่าที่หาอาหารโดยการใช้ประสาทรับความรู้สึกมากกว่าการใช้สายตา

3. การเลียนแบบปลาที่มีสีสันน่าสนใจและบาดเจ็บ (Fat Rapping)

วิธี Fat Rapping ใช้ในการล่าปลาที่เคลื่อนที่ไปมาอย่างรวดเร็วที่อยู่ตามชายฝั่ง เช่น ตามพงหญ้า กอบัว พืชลอยน้ำชนิดต่างๆ เหยื่อแบ่งแยกได้เป็น 3 ชนิด คือ

3.1 เหยื่อชนิดดำตื้น
มักจะใช้ในขณะที่พระอาทิตย์กำลังจะตกดิน เพราะเหยื่อชนิดนี้จะมีสีสันกระจ่างเป็นมันวาว

3.2 เหยื่อชนิดดำลึก
จะใช้เหยื่อชนิดนี้ในเวลาที่พระอาทิตย์เริ่มขึ้นสูงจากขอบฟ้า เพราะเหยื่อชนิดนี้จะมีสีสันที่ออกจะทึบ เมื่ออยู่ในน้ำจะดูเป็นเงา จะมีตัวถ่วงในตัวเหยื่อเอง และเหยื่อจะจมลงไปอย่างรวดเร็วได้ 10 - 12 ฟุต

3.3 เหยื่อชนิดที่มีขนาดจิ๋ว
เหยื่อชนิดนี้ส่วนใหญ่จะมีสีสันลวดลายที่แพรวพราวหรือเรียกอีกอย่างว่าสีสันที่ฉูดฉาดเกินความเป็นจริง แต่ที่สำคัญ คือ มี ขนาดที่เล็กจึงเหมาะสมที่จะใช้อุปกรณ์ขนาดเล็ก สายเบ็ดเล็ก เป็นเหยื่อที่นักตกปลาส่วนใหญ่จะมีไว้สำรองในกรณีที่เหยื่อที่กล่าวข้างต้นทั้งสองชนิดใช้ไม่ได้ผล

ทั้งหมดเป็นตัวอย่างการใช้งานของเหยื่อปลาปลอมในเงื่อนไขต่างๆกัน ส่วนองค์ ประกอบในการนำไปใช้งานจริงๆนั้นนักตกปลาแต่ละคนได้นำไปใช้แล้วอาจจะได้ผลลัพธ์ที่แตกต่างกันไป

ประเภทของการตกปลา

ความรู้และความเข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับการตกปลา

การตกปลาแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักคือ การตกปลาน้ำจืดแล้วน้ำทะเล ซึ่งมีวิธีการตกปลาที่แตกต่างกัน

1 การตกปลาน้ำจืด

การตกแบบวางทุ่นหรือหน้าดิน
การตกแบบวางทุ่นหรือหน้าดิน จะมีลักษณะการตกด้วยวิธีการ ยืน ตีเหยื่อออกไปในระยะที่ไกล 40-50 เมตรขึ้นไป ต้องใช้แรงเหวี่ยงที่มาก เน้นฟังเสียงสัญญาณของรอกเมื่อปลากิน รอกก็จะส่งสัญญาณเสียงเตือนเพื่อทำให้ผู้ตกทราบได้ว่าปลานั้นกินเหยื่อ ปลาที่ตกได้มักจะมีขนาดตั้งแต่เล็กไปถึงขนาดที่ใหญ่

การตกแบบสปิ๋วหรือชิงหลิว
ตกแบบสปิ๋วและคันชิงหลิว จะมีลักษณะการตกด้วยวิธีการนั่ง และ ตีเหยื่อออกไปในระยะที่ใกล้ 2-5 เมตร ปลาที่ตกได้มักจะมีขนาดเล็กจนถึงปานกลาง

การตีเหยื่อปลอม
ตีเหยื่อปลอม นั้นจะมีลักษณะการตกด้วยวิธีการนั่งสลับกับการยืนตีเหยื่อออกไปในระยะที่อยู่ประมาณ 20-30 เมตร เน้นการสร้างแอคชั่นของเหยื่อปลอมเรียกกันว่า jerk ซึ่งการทำด้วยการยกคัน กระดกคัน สะบัดคันถี่ๆ เป็นต้น ปลาที่ตกได้มักจะมีขนาดเล็กจนถึงปานกลาง (เป็นปลาล่าเหยื่อ)

Fly fishing
การตกปลาแบบใช้เหยื่อปลอมในอีกลักษณะหนึ่งซึ่งจะต่างไปจากแบบการตีเหยื่อปลอมธรรมดา คือ Fly fishingนั้นจะมีเอกลักษณ์คล้ายแมลงที่บินเล่นเหนือน้ำ Fly fishing ระยะการตกซึ่งอยู่ที่ประมาณ 20-30 เมตร (จะใช้พื้นที่ในการตกค่อนข้างมากจึงนิยมตกตามธารน้ำไหล) แล้วก็ใช้การสร้างแอคชั่นของเหยื่อ ปลาที่ตกได้มักจะมีขนาดเล็กจนถึงปานกลาง (เป็นปลาล่าเหยื่อ)


2.การตกปลาทะเล

Jigging
Jigging คือการตกปลาที่ใช้เหยื่อ Jigs หมายถึง การกระตุก เหยื่อทำมาจากวัสดุแบบแข็งจำพวกโลหะเช่นทองเหลือง ตะกั่ว เป็นต้นหรือจะทำด้วยวัสดุนิ่มจำพวก พลาสติกนิ่ม ซิลิโคน หรือ อาจผสมผสานกันก็ได้โดยเลียนแบบเหยื่อจริงจากธรรมชาติ เช่นปลา กุ้ง ปลาหมึก เป็นต้น เน้นสร้างความเคลื่อนไหวให้กับตัวเหยื่อ หรือ“Motion” ให้เลียนแบบเหยื่อธรรมชาติ เช่นการเคลื่อนไหวของกุ้ง การว่ายน้ำของปลาหมึก ปลาเป็น หรือปลาที่กำลังได้รับบาดเจ็บซึ่งการสร้างความเคลื่อน-ไหวหรือ Motion นั้นทำได้โดยใช้คันเบ็ดกระตุก และใช้รอกเป็นตัวเก็บสายเพื่อให้เหยื่อเกิด Action ตามที่ต้องการ ปลาที่ได้จะมีขนาดที่ใหญ่-ใหญ่มาก เช่นปลาตระกูลทูน่า สำลีน้ำลึก ปลาช่อนทะเล ปลาอินทรีย์ ปลาสาก ปลาเก๋า กะพงแดงและปลาอื่นๆ

Trolling
การตกปลาทะเลแบบ Trolling นั้นเรียกกันตามชื่อของเหยื่อและการตกเช่นเดียว กับ jigging ต่างกันตรงในการสร้างการเคลื่อนไหวของเหยื่อซึ่ง jigging นั้นสร้างโดยผู้ตกเอง ส่วนtrollingนั้นการเคลื่อนไหวจะเกิดจาดการลากของเรือซึ่งผู้ตกนั้นไม่ต้องออกแรงในการลากเหยื่อเลย แต่ก็ยังจะต้องออกแรงในการสู้ปลาที่มากเหมือน Jigging ปลาที่ได้จะมีขนาดที่ใหญ่-ใหญ่มาก เช่นปลาตระกูลทูน่า สำลีน้ำลึกปลาช่อนทะเล ปลาอินทรีย์ ปลาสาก ปลาเก๋า กะพงแดงและปลาอื่นๆ

การตกปลาเชิงท่องเที่ยว

ปัจจุบันอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจของ ประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งมีส่วนในการสนับสนุนฟื้นฟูเศรษฐกิจและสังคม ตลอดจนสร้าง ภูมิคุ้มกันและวางรากฐานระบบเศรษฐกิจและสังคมของประเทศในระยะยาว (กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา, 2546 : 60) กิจกรรมกีฬาถือเป็นองค์ประกอบหนึ่งที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกให้เข้ามาใช้จ่ายเงินในเมืองท่องเที่ยว ฮินตัน (Hinton, 1996) ที่กล่าวว่ากุญแจที่สำคัญดอกหนึ่งที่จะไขไปสู่ความสำเร็จของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวคือการสื่อสารที่เปิดกว้าง สามารถถ่ายทอดความโดดเด่นของทรัพยากรการท่องเที่ยวของประเทศทุกด้าน ซึ่งหมายรวมถึงทรัพยากรการท่องเที่ยวเชิงกีฬาไปสู่สายตาชาวโลกอย่างทั่วถึง

ปัจจุบันรูปแบบการท่องเที่ยวทั้งของชาวไทยและชาวต่างประเทศ ได้เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมกล่าวคือพัฒนาจากการเดินทางท่องเที่ยวเพื่อชมทัศนียภาพทั้งที่เป็นธรรมชาติ และที่สร้างขึ้นเพื่อเลียนแบบ หรือเพิ่มพูนทรัพยากรที่มีอยู่ให้สอดคล้องและเอื้อประโยชน์ต่อการท่องเที่ยว มาเป็นการท่องเที่ยวหลากหลายรูปแบบอันได้แก่ การท่องเที่ยวเชิงเกษตร การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ การท่องเที่ยวเพื่อการศึกษาวิจัย การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และการท่องเที่ยวเชิงกีฬาเป็นต้น โดยภาคใต้ของไทยประกอบไปด้วยสภาพภูมิประเทศแบบชายฝั่งทะเลและภูเขาสลับซับซ้อนเรียงรายทอดยาวไปตามชายฝั่งมหาสมุทรอินเดีย มีเกาะน้อยใหญ่ทั้งที่มีและไม่มีประชากรอาศัยอยู่ตลอดชายฝั่ง ซึ่งทัศนียภาพที่โดดเด่น ตลอดจนเกาะแก่งที่เอื้อประโยชน์ต่ออุตสาหกรรมการท่องเที่ยว โดยเฉพาะอย่างยิ่งการท่องเที่ยวเชิงกีฬาเป็นอย่างมาก เช่นกระดานโต้คลื่น ตกปลา และดำน้ำ (วรรณา วงษ์วาณิช, 2539: 189)

การตกปลาเป็นอาชีพที่คนไทยทุกคนคุ้นเคยดีอยู่แล้วเพียงแต่ว่าปัจจุบันได้มีการปรับเปลี่ยนมาใช้เครื่องมือที่ทันสมัย ดังนั้นเรื่องราวของการตกปลาจึงค่อนข้างแคบและอยู่ในวงจำกัดกีฬาตกปลาเริ่มแพร่หลายและเป็นที่รู้จักในประเทศไทยภายหลังมหกรรมการแข่งขันกีฬาตกปลาอาเซียน ครั้งที่ 8 ที่จังหวัดภูเก็ต (วันชัย แจ้งอัมพร, ...:1) ปัจจุบันการตกปลากลายเป็นกีฬาสากล ซึ่งสมาคมกีฬาตกปลานานาชาติ (International Game Fishes Association) ได้แบ่งกลุ่ม ปลาทะเลเพื่อการกีฬาไว้ 3 กลุ่ม คือ

1. กลุ่มปลาเกม (Game Fishes) เป็นกลุ่มปลาที่นักตกปลาทั่วโลกต่างยอมรับกันว่าเป็นปลาที่ควรคู่กับเกมของการตกปลา ซึ่งมีเกือบ 100 ชนิด แต่ในประเทศไทยมีไม่ถึง 30 ชนิด เช่นปลากระโทงแทง ปลากระโทงร่ม ปลาสากและปลาอินทรีเป็นต้น

2. กลุ่มปลากิน (Food Fishes) ส่วนใหญ่นำมาเป็นอาหารเพราะเนื้อปลารสหวานอร่อย มีขนาดย่อมกว่าปลาเกม

3. ปลาเหยื่อ (Bait Fishes) มีขนาดเล็กใช้เป็นเหยื่อในการตกปลา (วันชัย แจ้งอัมพร, ...:13)